Schenken tijdens je leven — wel of niet?

Steeds meer ouders denken na over schenken tijdens hun leven. De redenen zijn helder: erfbelasting beperken, kinderen helpen op een moment dat ze het zelf wat kunnen gebruiken (eigen huis kopen, studieschuld aflossen), en zelf het plezier van geven meemaken. Maar het is niet voor iedereen verstandig — een paar afwegingen.

Hoe werkt het fiscaal? Schenkbelasting werkt met jaarlijkse vrijstellingen die elk jaar opnieuw mogen worden gebruikt. Voor 2026 (afgerond): aan eigen kinderen €6.713 per jaar belastingvrij, aan kleinkinderen €2.690, aan anderen (vrienden, derden) €2.658. Daarbovenop een eenmalige vrijstelling van €32.195 voor kinderen tussen 18 en 40 jaar.

Door jaren achtereen te schenken kan ouder vermogen flink verkleind worden zonder belasting. Een ouder met €200.000 spaargeld kan in 10 jaar tijd al €67.000+ aan kinderen schenken belastingvrij — die later niet in de erfenis zitten en dus niet bij erfbelasting gerekend worden.

De andere kant: heb je het geld zélf nodig? Een te enthousiast schenkprogramma kan jou later in de problemen brengen — bij een ziekte, een onverwachte uitgave, of een lange zorgperiode. Reken altijd ruim met een buffer voor jezelf. Een vuistregel: schenk hooguit waarvan je zeker weet dat je het niet meer nodig hebt.

Schenken op papier (papieren schenking) is een variant: je schenkt formeel, maar het geld blijft op je rekening staan en is een schuld aan de begunstigde. Voordelen: belastingbesparing nu, geld nog steeds bij jou. Nadelen: jaarlijks 6% rente verschuldigd aan de begunstigde, administratie ingewikkelder, en de Belastingdienst kijkt streng of dit niet schijnconstructie is.

Wat te bedenken bij schenken aan kinderen: als één kind meer ontvangt dan een ander, kan dat later spanning geven bij de erfenis. Vermeld in het testament expliciet of schenkingen "ingebracht" moeten worden in de erfenis (verrekend) of niet. Dat voorkomt onenigheid.

Een uitsluitingsclausule is belangrijk als je niet wilt dat je gift in een mogelijk huwelijk van je kind komt en bij scheiding bij de schoonzoon/-dochter blijft. Dit kost geen extra geld, maar moet wel expliciet vermeld worden in de schenkingsakte.

Praktisch beginnen: een eenmalige schenking aan kinderen (binnen jaarlijkse vrijstelling) kan gewoon via je bank — overschrijven met als omschrijving "schenking [datum]" en aangeven bij de Belastingdienst via Mijn Belastingdienst. Aangifte schenkbelasting moet binnen 4 maanden na het einde van het kalenderjaar.

Voor grotere schenkingen of ingewikkelder situaties (eigen woning, ondernemingsvermogen, schenkingen aan kleinkinderen) is een gesprek met een fiscalist of nalatenschapsmakelaar wijs. De besparing weegt vrijwel altijd ruim op tegen de adviesuren.