Verschil tussen executeur en notaris (en wanneer heb je wie nodig?)

In een nalatenschap kruisen drie typen professionals elkaar: de notaris, de executeur, en — als je die inschakelt — de nalatenschapsmakelaar. Hun rollen worden vaak door elkaar gehaald. Een korte verheldering.

De notaris is de jurist. Hij of zij maakt akten op: testament, verklaring van erfrecht, akte van verdeling, leveringsakte bij verkoop van een woning. Een notaris is door de wet aangewezen als de enige die deze documenten rechtsgeldig kan opmaken. Notarissen zijn niet je casemanager — ze leveren juridische producten, niet projectbegeleiding.

De executeur is benoemd in het testament en handelt namens de nabestaanden. Een executeur zoekt uit wat er is, communiceert met instanties, regelt de uitvaart waar nodig, en verdeelt de erfenis. Het kan een familielid zijn, een vriend, of een professional. De macht van een executeur hangt af van wat het testament heeft bepaald — alleen "begrafenisexecuteur" is iets heel anders dan een "executeur met afwikkelingsbewind".

Een nalatenschapsmakelaar is iemand die de erfgenamen begeleidt — los van het testament. Erfgenamen schakelen mij in omdat ze hulp willen bij de afwikkeling, niet omdat het zo in een testament staat. Ik kan ook OPTREDEN als executeur als de overledene mij in het testament heeft benoemd, maar dat is een aparte rol.

In de praktijk werk ik vaak naast een notaris. De notaris maakt de akten, ik regel het traject erom heen — communicatie met de bank, aangifte erfbelasting, taxatie, verkoop, verdeling, gesprekken tussen erfgenamen. Een goede samenwerking voorkomt dubbel werk.

Wanneer welke professional inschakelen? Voor akten — altijd notaris. Voor projectbegeleiding van het hele traject — een nalatenschapsmakelaar (of zelf doen, als de boedel eenvoudig is). Een executeur is alleen relevant als die in het testament is benoemd; je kunt niet zomaar achteraf iemand "executeur" maken.

Tarieven verschillen flink. Notarissen rekenen veelal vaste prijzen per akte (€350 voor testament, €500-1500 voor verklaring van erfrecht afhankelijk van complexiteit). Een professionele executeur rekent meestal een percentage van de boedel (1-5%). Een nalatenschapsmakelaar werkt vaker per uur (€95-125) of in een afgesproken pakket — vaak voorspelbaarder voor de erfgenamen.

Tip: tijdens een eerste kennismakingsgesprek met mij ontdekken we vaak welke professionals in welke fase nodig zijn. Soms is alles met de notaris alleen op te lossen, soms is een gespecialiseerde fiscalist erbij wijs, soms juist een mediator. Begin niet met "ik moet iemand inhuren" — begin met "wat moet er gebeuren".